Jak skutecznie leczyć wrodzone wady macicy?

Wrodzone wady macicy są częstą przyczyną niepłodności, nawracających poronień oraz powikłań w przebiegu ciąży. Wczesne rozpoznanie i właściwe leczenie, najlepiej z użyciem technik małoinwazyjnych, zwiększa szansę na macierzyństwo i pozwala zachować narząd.

Przeczytaj również: Jakie techniki arteterapii wspierają proces leczenia uzależnień u młodzieży?

Dlaczego wczesne rozpoznanie ma znaczenie

Do najczęstszych nieprawidłowości należą przegroda jamy macicy, macica dwurożna, jednorożna oraz nieprawidłowy kształt jamy. Takie anomalie utrudniają implantację zarodka i mogą prowadzić do wielokrotnych poronień lub przedwczesnego porodu. Zdarza się również, że kobieta nie ma żadnych objawów ginekologicznych, a trudności pojawiają się dopiero na etapie starań o ciążę.

Wykrycie wady jest szczególnie ważne u pacjentek po stratach ciąż. W diagnostyce po poronieniu ocena budowy macicy stanowi uzupełnienie badań genetycznych i hormonalnych. Szacuje się, że 50 do 70 procent strat ciąż w pierwszym trymestrze ma tło genetyczne zarodka, jednak wady anatomiczne macicy są odrębnym i modyfikowalnym czynnikiem ryzyka, który wymaga ukierunkowanego leczenia. Dzięki temu można istotnie poprawić rokowanie w kolejnych ciążach.

Jak diagnozuje się wady macicy

Podstawą jest ocena kształtu i objętości jamy macicy oraz zarysu zewnętrznego macicy. W praktyce wykorzystuje się kilka uzupełniających się metod, aby potwierdzić rozpoznanie i zaplanować optymalne leczenie:

• USG przezpochwowe 2D oraz 3D pozwala ocenić budowę jamy i trzonu macicy. Obrazowanie 3D ułatwia odróżnienie przegrody od macicy dwurożnej.
• Sonohisterografia polega na podaniu soli fizjologicznej do jamy macicy podczas USG. Dzięki temu lepiej widać przegrodę, zrosty czy polipy endometrialne.
• Histerosalpingografia umożliwia ocenę jamy macicy i drożności jajowodów. Bywa pomocna, gdy podejrzewa się współistniejącą niedrożność jajowodów.
• Rezonans magnetyczny jest przydatny w przypadkach niejednoznacznych lub złożonych anomalii, zwłaszcza przy rozbieżnościach w badaniach USG.
• Histeroskopia diagnostyczna pozwala obejrzeć jamę macicy od środka oraz pobrać wycinki. Jeśli to możliwe, podczas tej samej procedury wykonuje się leczenie korekcyjne.

Wady macicy rozpoznaje się u 3 do 5 procent kobiet z niepłodnością. W związku z tym u pacjentek z utrudnionym zajściem w ciążę lub po nawracających poronieniach warto dążyć do pełnej oceny anatomicznej, ponieważ wynik diagnostyki bezpośrednio wpływa na wybór terapii.

Leczenie operacyjne krok po kroku

Najskuteczniejsze leczenie polega na precyzyjnej korekcji wady z użyciem metod endoskopowych. W praktyce stosuje się przede wszystkim dwa rozwiązania, często łączone w jednym etapie terapeutycznym:

• Histeroskopia operacyjna to wprowadzenie kamery przez pochwę do jamy macicy i usunięcie przeszkód, takich jak przegroda, zrosty wewnątrzmaciczne czy polipy. Zabieg poprawia warunki do implantacji zarodka i zmniejsza ryzyko kolejnych poronień. Po niektórych procedurach czasem stosuje się profilaktykę zrostów, na przykład podanie żelu przeciwzrostowego i krótkotrwałą terapię estrogenową.
• Laparoskopia umożliwia leczenie współistniejących chorób, które również obniżają płodność. Należą do nich między innymi endometrioza oraz mięśniaki, zwłaszcza podśluzówkowe i śródścienne z deformacją jamy macicy. Usunięcie mięśniaków metodą laparoskopową pozwala zachować macicę i jej funkcje rozrodcze, ograniczając konieczność histerektomii.

Przewagą technik małoinwazyjnych jest krótsza rekonwalescencja, mniejsze ryzyko powikłań oraz szybki powrót do aktywności. Co ważne, decyzję o zakresie zabiegu podejmuje się na podstawie szczegółowej diagnostyki, uwzględniając wiek pacjentki, plany rozrodcze i ewentualne choroby towarzyszące.

Kiedy rozważyć zabieg

Leczenie operacyjne wdraża się po potwierdzeniu, że anomalia anatomiczna ma znaczenie kliniczne. W praktyce szczególną uwagę zwraca się na sytuacje, w których:

• badania obrazowe wykazują przegrodę lub inną istotną nieprawidłowość jamy macicy,
• wystąpiły powtarzające się straty ciąż lub powikłania położnicze, takie jak poród przedwczesny,
• utrzymuje się niepłodność mimo prawidłowych wyników pozostałych badań.

U pacjentek kwalifikowanych do zabiegu kluczowe jest ustalenie właściwej kolejności postępowania. Często najpierw przeprowadza się histeroskopię, a dopiero później, w razie potrzeby, rozszerza leczenie o laparoskopię. Dzięki temu można skutecznie przywrócić prawidłową anatomię i skrócić czas do podjęcia starań o ciążę.

Jakich efektów można się spodziewać

Precyzyjna, małoinwazyjna korekcja przegrody, polipów, zrostów i mięśniaków deformujących jamę macicy zwiększa szanse na naturalne poczęcie oraz zmniejsza ryzyko kolejnych poronień. Usunięcie przegrody poprawia warunki implantacji, a leczenie endometriozy i mięśniaków może dodatkowo złagodzić bóle miesiączkowe i krwawienia. Istotą postępowania jest zachowanie macicy, co zapewnia realną możliwość urodzenia dziecka po zabiegu.

Współczesne operacje histeroskopowe i laparoskopowe cechują się niskim odsetkiem powikłań i ograniczają konieczność radykalnych procedur nawet przy dużych lub mnogich mięśniakach. Najczęściej do planowania ciąży można wrócić po okresie zalecanej rekonwalescencji, ustalanym indywidualnie z lekarzem.

Podsumowanie

Skuteczne leczenie wrodzonych wad macicy opiera się na dokładnej diagnostyce i precyzyjnych zabiegach endoskopowych. Takie postępowanie pozwala przywrócić prawidłową anatomię, zachować narząd i zmaksymalizować szansę na zdrową ciążę. Więcej o możliwościach korekcji wad macicy można znaleźć w dedykowanym materiale informacyjnym. Stały rozwój technik minimalnie inwazyjnych sprawia, że leczenie jest coraz bezpieczniejsze, a efekty bardziej przewidywalne.